Примерное время чтения: 3 минуты
17

Адыгеим имэкъумэщ хъызмэт иIофхэм атегущыIагъэх

УФ-м ФедерациемкIэ и Совет Адыгэ Республикэм и Мафэхэу щыкIохэрэм къадыхэлъытагъэу мэкъумэщ-гъомылъэпхъэ политикэмкIэ ыкIи чIыопсым игъэфедэнкIэ Комитетым зэхэсыгъо иIагъ. Адыгеим имэкъумэщ хъызмэт хэхъоныгъэхэр егъэшIыгъэнхэм епхыгъэ Iофыгъохэм ащ щатегущыIагъэх. Комитетым ипащэу Алексей Майоровым тхьамэтагъор щызэрихьагъ.

Адыгеим ылъэныкъокIэ зэхэсыгъом хэлэжьагъэх сенаторэу Александр Наролиныр, АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, ащ игуадзэу Цэй Эдуард, АР-м и ЛIышъхьэрэ министрэхэм я Кабинетрэ я Администрацие ипащэу Владимир Свеженец.

Адыгеим имэкъумэщ хъызмэт иIофхэм язытет фэгъэхьыгъэ доклад къышIыгъ АР-м мэкъу-мэщымкIэ иминистрэу Къуанэ Анзаур. Хэхъоныгъэхэр ашIынхэм пае пшъэрылъэу зыфагъэуцужьыхэрэм ар къатегущыIагъ.

Министрэм къызэриIуагъэмкIэ, 2021-рэ илъэсым мэкъумэщ хъызмэтым сомэ миллиард 35,2-рэ ауасэ продукцие къытIупщыгъ. Ащ ыпэрэ 2020-рэ илъэсым а пчъагъэр миллиард 30,8-рэ, 2019-м 25,2-рэ хъущтыгъэ. 2021-рэ илъэсым пстэумкIи лэжьыгъэ тонн мин 654,9-рэ, дагъэ къэзытырэ культурэу тонн мини 133,3-рэ республикэм щаугъоижьыгъ.

Пхъэшъхьэ-мышъхьэхэмрэ цумпэ зэфэшъхьафхэмрэ чIыгоу арагъэубытырэми хэхъо. Пынджлэжьыным зеушъомбгъу. ГущыIэм пае, 2006-рэ илъэсым пынджым гектар мини 2,4-рэ рагъэубытыгъагъэмэ, мыгъэ гектар мини 9,5-м нагъэсыгъ. Ар фэди 3,5-кIэ нахьыб. Пынджэу къырахыжьырэри аужырэ илъэс заулэхэм фэди 6-кIэ нахьыбэ хъугъэ. 2021-рэ илъэсым зы гектарым, гурытымкIэ лъытагъэу, центнер 52,5-рэ къырахызэ, тонн мин 49,3-рэ къаугъоижьыгъ.

Пынджым рагъэубытырэ гектар пчъагъэм зэрэхагъахъорэм имызакъоу, лэжьыгъэшIу къырахыжьыными лъэшэу ыуж зэритхэм ишIуагъэкIэ ащ фэдэ хэхъоныгъэхэр зэрашIыгъэхэм министрэм къыкIигъэтхъыгъ. Пынджлэжьыным зиушъомбгъуным пае ищыкIагъэм фэдиз псы IэкIэгъэхьэгъэным мэхьанэшхо иI. Ащ фэшI псымкIэ щыкIагъэхэр дэгъэзыжьыгъэнхэм республикэр ыуж ит. Мы уахътэм а Iофыгъом Урысыем и Къыблэ шъолъыр зэрэщытэу зэлъиубытыгъ.

— 2020-рэ илъэсым, ыпэкIэ ащ фэдэ къэмыхъугъэу, псыр зэримыкъущтыгъэм Пшызэ ипсхэм нахьыбэу федэ къахьыным Iоф дэшIэгъэным игъоу зэрэщытыр къыгъэлъэгъуагъ. Илъэсым иуахътэ елъытыгъэу псым икIуапIэхэр гъэфедэгъэнхэм къыфэкIогъэными мэхьанэ иI. АщкIэ зишIуагъэ къэкIощтхэр псыIыгъыпIэхэр ары. ГущыIэм пае, Шапсыгъэ псыIыгъыпIэу 1952-рэ илъэсым ашIыгъагъэр республикэм ипындж гектар 4000 фэдизмэ афэхъун псы къытыным фытегъэпсыхьагъ, псыр къимыунымкIи ишIогъэшхо къэкIо, — къыIуагъ Къуанэ Анзаур.

Мы псэуалъэр гъэкIэжьыгъэнымкIэ ищыкIагъэхэми атегущыIагъэх. 2014-рэ илъэсым ар икIэрыкIэу ашIыжьынэу рагъэжьагъ. Псэуалъэм изэтегъэуцожьын фытегъэпсыхьэгъэ IофшIэнхэм яапэрэ чэзыу аухыгъ, ятIонэрэр рагъэжьэным сомэ миллиардрэ миллион 500-м къыщымыкIэу ищыкIагъ. Ащ фэшI Шапсыгъэ псыIыгъыпIэм игъэкIэжьын аухыным пае бюджетым къыхэхыгъэ ахъщэ Адыгеим къыфэтIупщыгъэным зэхэсыгъом щытегущыIагъэх.

Мэкъумэщ хъызмэтым ылъэныкъокIэ нэмыкI Iофыгъоу Адыгеим къыIэтыгъэр ошъум иягъэу къакIорэр ары зыфэгъэхьыгъэр. Мэкъумэщ чIыгоу Адыгеим иIэм ипроцент 25-р ары ныIэп непэ ошъум щыухъумагъэр. Ащ фэшI ошъум зыщыпэшIуекIохэрэ пунктхэр нахьыбэ шIыгъэнхэу, Адыгеимрэ Краснодар краимрэ якъулыкъоу ащ фэгъэзагъэм ипшъэрылъхэр зэригъэцакIэхэрэм Федеральнэ гупчэм ынаIэ атыридзэнэу республикэм илIыкIохэм предложение къахьыгъ.

Псыхэр къызэрэдэкIырэри зы гумэкIыгъу. Ащ фэшI Шэуджэн районым исхэр, экономикэм ыкIи социальнэ лъэныкъом япхыгъэ псэуалъэу ащ итхэр щыухъумагъэ зэрэхъущтхэми тегущыIагъэх. Тыкъэзыуцухьэрэ дунаим икъэухъумэнкIэ ыкIи чIыопсым икъэкIуапIэхэмкIэ АР-мкIэ и ГъэIорышIапIэ ипащэу Ешэ Аслъан къызэриIуагъэмкIэ, гурытымкIэ лъытагъэу, сомэ миллиони 150-рэ фэдиз ауасэ илъэс къэс псыкъиугъэм зэрарэу къехьы. 2017 — 2021-рэ илъэсхэм псыхэр къимыунхэм фытегъэпсыхьэгъэ IофшIэнхэм сомэ миллиони 181-рэ апэIухьагъ. Ахэм зэу ащыщ псыхъоу Фарзэ инэпкъхэр зэрагъэпытэжьыгъэр. Шэуджэн районым къызэлъиубытырэ дамбэр гъэцэкIэжьыгъэным сомэ миллион 200 фэдиз ищыкIэгъэщт. Мы гидротехническэ псэуалъэм районым ипсэупIи 5 псыкъиуным щиухъумэщт.

Зэхэсыгъом икIэухым республикэм иIофыгъоу къыщаIэтыгъэхэм зэкIэми мэхьэнэшхо зэряIэр сенаторхэм къыхагъэщыгъ.

Оцените материал
Оставить комментарий (0)

Топ 5 читаемых

Самое интересное в регионах